Vandaag ligt ter vaststelling voor de Kaderbrief 2011 ter voorbereiding van de begroting 2011 en het financiële perspectief voor de komende jaren tot en met 2014.
De brief geeft duidelijk aan dat het eerder ingenomen standpunt omtrent het profiel van de provincie alsmede de verwerking van de stelpost van € 45 miljoen euro bij de eerste begrotingswijziging van dit jaar, de oorzaak zijn van een somberheid, die zijn weerga niet kent. Want daar bovenop komt nog een groter aandeel voor de provincie Noord-Holland in de verdeling van de rijksbezuiniging van € 300 miljoen dan begroot was, namelijk tussen zo’n 8 á 9 miljoen euro extra en een tegenvallend renteresultaat van circa 7 miljoen en 2 miljoen euro voor bodemsaneringswerken. Dus de € 45 miljoen wordt ca. € 62 miljoen.
En dan is nog niet benoemd, en daarom wenst het CDA daar ook geen rekening mee te houden, een extra korting die in het verschiet ligt, op de profinciefonds-uitkering van nog eens € 45 miljoen euro. Verwoord op blz. 11 door GS in de genoemde brief.
Meneer de Voorzitter, GS schrijft: “Wij gaan krimpen naar een duurzaam profiel en financieel evenwicht. Dat duurzame profiel, is in een tweetal besloten bijeenkomsten en één openbare zorgvuldig doorgeakkerd. Concreet is o.a. besloten:
- uitgaan van drie bestuurslagen;
- open provinciale huishouding;
- eigen provinciaal bealstinggebied;
- Lodders Plus: hetgeen inhoudt de keuze voor het rapport “Ruimte, regie en rekenschap 2008”, met provinciale differentiatie naast de focus op het ruimtelijk-fysieke domein. Dus ruimte voor beperkte taken binnen het sociaal-culturele domein;
- en tenslotte versterking provinciale bestuurslaag; te denken valt aan waterschappen, WGR+ en BDU’s.
Voor wat betreft het onderdeel financieel evenwicht zij opgemerkt, dat de kreet “hoezo krimp als we voldoende reserves hebben”, nader aandacht behoeft. Naar aanleiding van de eerste begrotingswijziging 2010, begin dit jaar, heeft het CDA bewust gekozen voor investeringsimpulsen. Elke investering levert banen op en zal de arbeidsmarkt gunstig beïnvloeden, en drukt daarmee de werkeloosheid. Wij waren en zijn dan ook content met de eerste begrotingswijziging, waarin extra middelen worden uitgegeven die zonder meer leiden naar meer werk. De wijze, en wij herhalen dat nog een keer, waarop de Nuon-gelden worden ingezet, stemt ons tot tevredenheid. Namelijk het storten van de € 289 miljoen in de reserve EXIN-H met een bedrag van € 476 miljoen ten laste van de beschikbare Nuon-middelen in de periode 2010-2015 en de geoormerkte 14,7 opcenten á € 41 miljoen, die bestemd waren voor eerdergenoemde reserves, toe te voegen aan de algemene middelen stemt ons tevreden. Temeer daar de investeringen voor het overgrote deel terechtkomen in het ruimtelijke economische domein dat bij uitstek hoort tot het provinciale domein. (Wegen 36%, OV 32%, sociaal-culturele infrastructuren 11% en groenduurzaamheid, klimaat en water 21%).
Dus blijft over een taakstellende bezuinigingsopdracht om zodoende tot een sluitende begroting 2011 te geraken.
Het gaat dus over:
- verzakelijken of heroverwegen van beleid,
- taken aanpassen en/of beëindigen,
- inkrimpen van budgetten,
- terugbrengen van budgetten naar de hoogte van de bijhorende doeluitkering,
- terugbrengen van budgetten op basis van jaarlijkse onderbesteding.
Ik noem ze om ons bewust en/of bewuster te maken van deze immense opgave, die ter besluitvorming voor ligt.
Het gaat over beleid, taken en budgetten. Het gaat dus over alles wat ons als provinciale stukken aangaat. En naar mijn mening ons op het bot raakt. Het gaat dus o.a. over het maatschappelijk middenveld. En ieder in deze zaal heeft iets met dat veld. Tijdens mijn bijdrage n.a.v. die eerste begrotingswijziging heb ik het college gevraagd openheid te betrachten binnen het duale stelsel en niet via de media.
Wij zijn er nog niet, maar tot op dit moment is een zo goed mogelijke duidelijkheid betrachten zowel aan ons als aan externen. Dank daarvoor.
Nu aan ons om duidelijkheid te verschaffen.
Meneer de voorzitter. Eigenlijk gaat het over twee zaken:
- herrangschikken van taken op basis van “Lodders plus”: opgelegd of niet – het is noodzakelijk;
- bezuinigingsoperatie van ruim € 60 miljoen structureel.
Met de systematiek van GS die leidt tot een ruimte voor accenten van € 22 miljoen voor 2011 en globaal € 16 miljoen voor de daarop volgende jaren tot en met 2014 kunnen wij, het CDA, ons verenigen. Ik zeg de systematiek.
Daartoe is een analyse gemaakt van de beïnvloedbare uitgaven, circa € 150 miljoen euro. Doeluitkeringen en anderszins verplichte uitgaven zijn buiten beschouwing gelaten, evenals kapitaallasten. En terecht.
Vervolgens is het “Lodders-plus” profiel als uitgangspunt genomen, waarbij ruimte is gehouden om de “plus”in de vorm van accenten vorm te geven. Deze accenten dienen ingezet te worden voor terreinen waar de inzet voor de provincie Noord-Holland een merkbaar verschil kan maken. “Merkbaar verschil” is niet een formulering in de statuten van een organisatie waarvan het werkgebied provinciaal is. Activiteiten dienen de domeinen van de provincie te ondersteunen en te versterken. Met de accenten verwoord op bladzijde 51 van de kaderbrief kunnen wij ons in grote lijnen vinden. En toch vragen wij aan de ontwerper van de conceptbegroting 2011 onze indringende verzoeken ter hand te nemen en in de begroting te verwerken.
Het gaat over de volgende accenten, waarvan wij, het CDA, denken dat zij het ver4schil maken en kunnen maken.
Bezien of de netto-bezuiniging ad € 800.000,- door een garantie van om en nabij zeven ton euro kan worden verleend. Tot het moment dat duidelijk is, dat de te verwachten meer beheergelden van het Rijk, c.q. ILG-gelden, worden verstrekt.
Deze organisatie heeft zich de voorbije jaren onderscheiden als steunfunctie-instelling op het brede terrein van de sport, voor jong en oud, voor de huizen van de sport in de provincie, voor jeugdsportfonds. Zodat iedereen mee kan doen. De vele vrijwilligers gefaciliteerd en ondersteund: Die taak kan niet gemist worden, zowel voor onderling contact als voor de gezondheid van de jeugd, zowel voor topsport als breedtesport. Bovendien zijn zij in staat gebleken om ook geld uit de markt te halen, rijksbijdragen te bemachtigen: daarmee genereren zij twee tot drie keer het door de provincie ter beschikbaar gestelde budget op basis van een vooraf vastgesteld prestatieplan. Ook hier geldt voor het CDA, naast bovenstaande de inzet van talloze vrijwilligers op het gebied van de sport, die van grote waarde is voor onze samenleving.
De CDA fractie stelt voor de bijdrage 2011 t/m 2014 te brengen op € 500.000,- en daarna niet af te bouwen.
De telefonische hulpdienst is bereikbaar voor alle inwoners van Noord-Holland, 24 uur per dag en 7 dagen per week. Bemensing door heel veel vrijwilligers, die zich inzetten voor de medeburger met problemen door een luisterend oor te bieden. Het is van groot belang dat deze activiteit kan worden voortgezet. Er is gelegenheid om anoniem te bellen met Sensoor. Vandaar dat aan gemeenten niet kan worden doorgegeven hoeveel inwoners contact zoeken met Sensoor t.b.v. lokale vergoeding voor geleverde diensten. Wij, het CDA, stellen voor de bijdrage 2011 t/m 2014 te brengen op €502.000,- en daarna niet af te bouwen
“Onderzoek ruilverkaveling en gebiedsvisie”. Overigens is deze omschrijving zeer gedateerd, landinrichting is, geloof ik, de omschrijving. Er zou naar onze mening dit jaar een evaluatie plaats vinden en daarom dringen wij erop aan niet vooruit te lopen op de evaluatie en het bedrag ad € 575.000,- vooralsnog te handhaven.
De Samenwerkende Bond voor Ouderen biedt ondersteuning aan de ouderenbonden in Noord-Holland: de KBO, PCOB en de en de ANBO, samen met 80.000 vrijwilligers. Het CDA stelt voor een prestatie-, ja u hoort het goed, een prestatiesubsidie van € 300.000,- voor 2011 en volgende jaren in te zetten. Ook de SBO dient zich wel te realiseren dat de prestatie het verschil voor de provincie dient uit te maken. Invullen van formulieren voor de medemens maakt voor ons niet het verschil.
We nemen de handreiking aan, dat zij nog twee jaar nodig hebben om de reorganisatie te voltooien en er dan als stevige organisatie te staan en de tweedelijns taken naar behoren te kunnen vervullen. Om de overgangsfase goed af te ronden is het wellicht wenselijk te bezien of de korting van ruim € 750.000,- nader te beschouwen. Het zou jammer zijn om de forse autonome middelen ingezet vanuit EXIN-H met het doel de omvorming gestalte te geven, teniet te doen door een te snel ingevoerde bezuiniging.
Het is van groot belang dat de provincie de kunsteducatie mogelijk blijft maken, door de tweede lijn, dus door de bovenlokale taak te blijven oppakken. Het voortbestaan van de huidige zeven steunfunctie-instellingen, regionaal gepositioneerd, kan, gelet op bezuinigen, niet ondersteund blijven. Het CDA heeft altijd wel waarde gehecht aan en gepleit voor regionale verankering, maar niet met zeven steunfunctie-instellingen met elk een eigen bureau en eigen directeur.
Het CDA stelt voor dat de nieuwe bovenlokale taak op het gebied van kunsteducatie wordt ondergebracht bij Kunst en Cultuur Noord-Holland. Budgetverhoging t.b.v. Kunst en Cultuur NH zou na een dergelijke actie tot de mogelijkheden kunnen behoren, voor wat betreft het CDA.
Het OV is een wettelijke taak. Het laten rijden van bijna lege bussen binnen de concessie is ons doel niet. Daarentegen hebben wij, zoals u eerder hebt kunnen merken, een zwak voor vrijwilligers, en die manifesteren zich hier nadrukkelijk als wij spreken over het fenomeen buurtbus. Wij stellen u voor het bedrag ad € 60.000,- t.b.v. buurtbussen te handhaven voor nu en komende jaren.
Indien u binnen de doeluitkeringen geen OV pilots kunt entameren dan verzoeken wij u, gerelateerd aan het verleden, daarvoor structureel een bedrag in de begroting op te nemen.
Meneer de Voorzitter. In commissieverband is aandacht besteed aan het feit dat duidelijkheid in deze gewenst is. En die is naar onze mening gegeven. Toch kan het zich voordoen, dat na de vaststelling van de komende begroting een ander inzicht ontstaat omtrent het tijdstip van afbouw. Daarvoor hebben wij begrip en raden het college aan een bedrag, niet structureel, voor onvoorziene omstandigheden in te ramen (zachte landing) naast het bedrag voor frictie- en apparaatskosten.
Het voorstel van ons aan GS komt neer op een bedrag van € 1.362.000,- structureel. De voorstellen ten aanzien van Probiblio, Stivas, LNH, OV pilot en Kunsteducatie zijn niet structureel, maar kunnen of hebben wel een financiële consequentie. Wij vernemen van u hoe hiermee om te gaan.
Meneer de Voorzitter. Elk accent dat genoemd wordt in de kaderbrief of in onze bijdrage zal pas definitief zijn na de behandeling van de begroting 2011 in de maand november a.s. Bovendien geeft elk besluit tot opname in de rij van accenten geen enkele zekerheid voor de toekomst, aangezien een ieder elk jaar het verschil voor ons, de provincie, dient te maken.
Zoals we weten, voorzitter, “Waar veel licht schijnt, daar is de schaduw sterk”. Waar veel aandacht besteed wordt aan de kerntaken van de provincie daar komt het andere in een sterke schaduw terecht. Dat dienen wij en het college ons terdege te realiseren. Te realiseren dat er nogal wat organisaties in die vervelende schaduw komen te staan.
Johan Bruins Slot,
fractievoorzitter CDA-Statenfractie