Volgens Schraal is het nu duidelijk wat het beleid van de provincie is, indien het een kerk van de provinciale monumentenlijst betreft: zonder toestemming van Gedeputeerde Staten - en vanaf 1 oktober 2010 (inwerkingtreding WABO) zonder advies van Gedeputeerde Staten – is het verboden een beschermd provinciaal monument te slopen, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen.
,,De CDA-Statenfractie ondersteunt het streven te zoeken naar een zinvolle en waardige maatschappelijke functie voor kerkgebouwen, die aan de eredienst onttrokken worden. Een goed voorbeeld is de situatie in Grootebroek. De Johannes de Doper kerk in Grootebroek wordt mogelijk wel aan de eredienst onttrokken. De provincie zoekt nu samen met het Bisdom, gemeente en parochiebestuur naar een waardige maatschappelijke herbestemming van deze kerk in combinatie met een beperkte religieuze functie”, stelt Schraal.
Het Bisdom Haarlem heeft Gedeputeerde Staten overigens verzekerd dat onttrekking aan de eredienst van de Rooms-Katholieke kerk H. Jacobus de Meerdere in Tuitjenhorn niet aan de orde is. Sluiting en sloop van dit specifieke gebouw is dan ook niet aan de orde en in Tuitjenhorn kunnen ze dus opgelucht adem halen.
Hieronder de schriftelijke vragen en de beantwoording van Gedeputeerde Staten.
VRAGEN NR. 30
Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland
Haarlem, 18 mei 2010
Onderwerp: vragen van de heer R.E. Vis, mevrouw I.S. de Bijl-Baerselman (VVD), de heer drs. M. Schraal en mevrouw mr. A. Zeeman (CDA)
De vicevoorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u overeenkomstig het bepaalde in artikel 45 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van Provinciale Staten mede, dat op 18 mei 2010, door de leden van Provinciale Staten, de heer R.E. Vis, mevrouw I.S. de Bijl-Baerselman, de heer drs. M. Schraal en mevrouw mr. A. Zeeman, de volgende vragen bij Gedeputeerde Staten zijn ingekomen.
Inleiding:
Van het Parochiebestuur van de H. Jacobus de Meerdere uit Tuitjenhorn ontving de Staten vandaag een brief (dd. 23 maart 2010) met een jubileum- en fotoboek. In de brief wordt uiteen gezet dat de bisschop van Haarlem-Amsterdam heeft besloten de kerk in Tuitjenhorn op termijn te sluiten. Onttrekking aan de eredienst, betekent voor de Rooms-Katholieke kerk dat er dan ook geen andere bestemming aan mag worden gegeven, waardoor niets anders rest dan de sloop. Het parochiebestuur is hier ‘faliekant’ op tegen. Het parochiebestuur merkt in de brief ook nog eens op dat de kerk een provinciaal monument is. Uitgaande van de juistheid van die opmerking stellen wij u de volgende vragen:
Vragen:
1. Sinds wanneer staat de Rooms-Katholieke kerk van de H. Jacobus de Meerdere uit Tuitjenhorn op de lijst van provinciale monumenten?
2. Wat waren destijds de overwegingen de kerk deze status toe te kennen?
3. Heeft ooit (wanneer?) een nieuwe toetsing plaatsgevonden om te bepalen of de kerk nog met recht op de lijst figureert. Wat is de kern van die toetsing geweest?
4. Bent u bekend met het ter zake van toepassing zijnde beleid van het bisdom dat onttrekking van het kerkgebouw aan d eredienst leidt tot sloop?
5. Wat is in dit licht bezien de betekenis van de status van provinciaal monument? Is op grond hiervan sloop tegen te gaan?
6. Welke andere RK kerken in Noord-Holland hebben de status van provinciaal monument? Welke van deze kerkgebouwen zijn niet meer in gebruik voor de eredienst?
7. Bent u er mee bekend of en in hoeverre ook andere eigenaren van thans voor de eredienst bestemde gebouwen met een monumentale status, een beleid hanteren zoals de bisschop van Haarlem-Amsterdam dit doet, hetgeen dus leidt tot sloop?
Ons antwoord aan provinciale staten luidt als volgt:
1. De Rooms-Katholieke kerk van de H. Jacobus de Meerdere te Tuitjenhorn met bijbehorende pastorie zijn sinds 11 december 1997 ingeschreven in het register van provinciale monumenten.
2. Het kerkgebouw met pastorie is van algemeen belang uit cultuurhistorisch en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van 19de eeuwse kerkarchitectuur op het platteland van Noord-Holland. Het interieur heeft een bijzonder rijke neo-gotische inventaris.
3. Een dergelijk toetsing heeft niet plaatsgevonden omdat er geen reden is te veronderstellen dat de kerk niet met recht op de lijst zou figureren. De kerk is in 2003 met provinciale subsidie gerestaureerd en wij zijn hier als vergunning- en subsidieverlener nauw bij betrokken geweest. In 2009 hebben wij vergunning verleend voor wijzigingen aan de pastorie ten behoeve van wooneenheden.
4. Wij zijn met het bisschoppelijk beleid bekend. Het beleid van het bisdom is dat een als monument beschermde kerk die aan de eredienst is onttrokken, altijd een beperkt religieuze functie behoudt, al dan niet gecombineerd met een waardige maatschappelijke functie. Als dat niet mogelijk is – en de desbetreffende beschermende overheid de instandhoudingskosten niet wil dragen – dan rest uiteindelijk een aanvraag voor een sloopvergunning bij B&W van de desbetreffende gemeente. B&W kan die sloopvergunning echter niet afgeven zonder onze toestemming, en met inwerkingtreding van de WABO vanaf 1 oktober 2010 niet zonder ons advies. Het bisdom heeft ons overigens verzekerd dat onttrekking aan de eredienst van de RK kerk van Tuitjenhorn niet aan de orde is.
5. De status van beschermd monument op basis van de Provinciale Monumentenverordening Noord-Holland houdt in dat het zonder toestemming van Gedeputeerde Staten – en vanaf 1 juli 2010 (WABO) zonder advies van Gedeputeerde Staten – verboden is een beschermd provinciaal monument te slopen, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen. Op grond hiervan is sloop dus tegen te gaan.
6. In het Monumentenregister van de provincie Noord-Holland zijn de volgende RK kerkgebouwen ingeschreven:
1. Bloemendaal, Adelbertkapel, Denneweg
2. Grootebroek, Johannes de Doper,Zesstedenweg 160
3. Hoogwoud, St Victor, Herenweg 5/7
4. Nederhorst den Berg, PLV Hemelvaart, Dammerweg 6
5. Obdam, Victor, Dorpsstraat 156
6. Tuitjenhorn , Jacobus de Meerdere, Dorpsstraat 41
7. Ursem, St Bavo, Noorddijkerweg 1
Met uitzondering van de Adelbertkapel te Bloemendaal, die in gebruik is als meditatiecentrum, zijn alle kerkgebouwen in gebruik voor de eredienst.
Wij zijn met bisdom, gemeente en parochiebestuur in gesprek over de toekomst van de Johannes de Doper in Grootebroek die, in tegenstelling tot Tuitjenhorn, mogelijk wel aan de eredienst onttrokken gaat worden. Conform het onder punt 4 genoemde beleid wordt gezocht naar een waardige maatschappelijke herbestemming van deze kerk in combinatie met een beperkte religieuze functie.